foto's

weldra meer nieuws, maar jullie kunnen alvast foto's bekijken op de flickr-website

Mijn allerliefste chiromeisjes,

Ondertussen is het al bijna twee maanden geleden, de eerste chirozondag. Het is een beetje raar om er aan terug te denken. Het lijkt zo ontzettend ver weg op dit moment!
Ik kan me wel perfect inbeelden hoe het daar nu bij jullie aan toe gaat op zondag. Lekker kou, nen dikken trui onder uw hemd, een uurtje buiten spelen en dan gaan opwarmen in 't heem, en dan zagen op den dré omdat de gas nog niet op staat...
He tlukt me perfect, alleen is het zo onwezelijk. Terwijl ik hier elke dag twee keer douche om te bekomen van de hitte, terwijl ik nog steeds factor 30 moet smeren, terwijl ik zondagnamiddag een duik neem in de zee... Niet om jullie jaloers te maken ofzo -of ook een beetje- maar echt: soms mis ik jullie wel!
Nu ons project hier eindelijk begonnen is, wordt het leuker en leuker. Geen verveling meer, niet meer opgesloten in een Belgische kolonie. Stilaan kan ik ook mijn energie kwijt in OMODARA, met mijn groep kleuters, "tito's", "aspi's" en adultos. Elke groep zie ik twee maal per week, voor Engelse les, maar met de kleinsten ga ik ook werken rond muziek, hiphop, drama...
Ohja, hou je vast, de kans ik groot dat ik terug kom als echte hippiehopper. Rap [heppie], beatbox [beatsjibox]... We zitten middenin de hippiehoppie, middenin de straatcultuur waarmee de kinderen groot worden. Vele projecten gebuiken hiphop ook als medium. Zo is er MV Bill [emmivibiw], een hiphopformatie uit Rio, populair in heel Brazilie, die in Rio ook een eigen sociaal project heeft. Twee vrienden van ons, Daniel (Dik) en Gotico geven elke zaterdag les in een project hier in de favela Baixa de Soronha. En zo kan het niet anders dan dat wij (elke, judith, stefanie en ik) een rap hebben geschreven en gebracht op het openingsfeest van omodara.
En zo, en zo... leer ik hier heel veel bij, leer ik nioeuwe mensen kennen... Mensen die een diepe indruk op mij nalaten...
*Janete Yris, 21. Ze studeert nog in het middelbaar (ander systeem als bij ons). Van 9 tot 13u werkt ze in een winkel, daarna gaat ze naar school, daarna gaat ze twee dagen per week naar OMODARA om Engels te leren. Ze wil na het colégio naar de universiteit om advocaat te worden, om sociaal zwakkeren een stem te geven, om racisme aan te pakken. Elke dag opnieuw wordt ze er slachtoffer van, als zwarte vriendin van een blanke jongen. De mensen van haar wijk bekijken haar als prostituta, terwijl ze ook maar gewoon een lief heeft zoals anderen van haar leeftijd, terwijl ze zo hard werkt om voor zichzelf te kunnen zorgen, om te kunnen studeren. Blank of zwart, voor hen is ze een hoer, want een blanke jongen pak je alleen maar voor het geld...

* Miralva, 37, moeder van 7 kinderen en grootmoeder van 1 meisje. Haar oudste, Juliana, is er 23, de jongste Carine, 3. Juliana heeft een dochter, Suzi Victoria, 4 jaar. Samen leven ze in een huisje, zo groot als mijn kot. Miralva met haar nieuwe vriend Joao, Juliana en Suzi, Juliano, Mauricio, Marcus Andre, Angelina, Wilton en Carine. Ze eten, slapen, spelen, studeren, leven in een ruimte van 4 op 4m. Daarin gebeurt àlles. Miralva is een straffe madam, ze doet dat alles wat ze kan voor haar kinderen. Als ik bij hen op bezoek kom, wordt voor mij de enige stoel in huis proper gemaakt. Carine, Suzi en Wilton vechten dan om bij Tia ("tante") op de schoot te mogen. Dus dan neem ik ze alledrie bij mij. Hoe arm ze ook zijn, zij leiden een zorgeloos leventje. Als Miralva geen eten in huis heeft en een van de kleintjes heeft honger, left ze heb aan de borst. Het is de natuur, het is voedzaam en vooral het kost niets. Zo weet ze te overleven, dag na dag...

*Elesangela is 16 jaar, zo oud als ons Miet. Ze heeft een zoontje van 1 en half. Haar vriend, de papa van Andre, werd doodgeschoten tijdens een overval. Hij was 19, zo oud als onze jeroen. Nu staat ze er alleen voor. Van de staat krijgt ze 100 reals per maand. real = 0,30 euro., tel maar uit... haar zus heeft vijf kinderen. Ook zij krijgt 100 reals per maand, voor alle 6. En zo leven er in Itapua alleen al meer dan duizend mensen.

Maar de Brazilianen bezitten een schone deugd, de Alegria, de levensvreugde, de levenslust! ik kan nog heel veel van hen leren.

Dikke kus

Al zullen jullie er weinig of niets van verstaan...
toch graag even stoefen met de rap die we zullen brengen op het openingsfeest van omodara, nu zaterdag!

SOMOS OMODARA

SOMOS OMODARA
(Leleble)

Refrão
Somos OMODARA/ Somos OMODARA
Com coração, corpo e alma
Somos OMODARA/ Somos OMODARA
projeto social, cultural que nunca falha

Mara gosta muito de sair
Dança sempre com um grande sorrir
Gosta de paquera e cerveja
Ela e demais e beleza!

Marcello esta sempre com fome
Ele tem um próprio forte
Menina um, menina dois, menina três, menina quatro, Ele e um menino levado

Refrão

Valdeci é muito graciosa
Ela nos levou para candomblé
Que e uma coisa maravilhosa
Ela dança o samba e mais
Desperta o interesse de um rapaz
Que diz que ela é Uma mulher especial, legal e sensacional

A logomarca bonita é de Paula
Você aprende arte na Paulinha’a aula
Ela gosta CD de Magary,
Também nos gostamos da válvula descapi

Refrão

Daniel vive o agora, não pensa no amanha
Mesmo os cabelos, no tenho previsão
Ele gosta de rap, beatbox e dançar
Muito obrigada que queria nos ensinar

Sandro é um menino engraçado
Ele fala já muito bom flamengo
Ele anda rápido e gosta de Sarah
Ele e certo muito massa!

Refrão

Gótico norotico bate em tudo ele acha
Um pandeiro, tambor ou cadeira
Ele faz teatro de fantoches e grafite
Ele gosta muito de sorvetes

Sandro tem um irmão Leo
Na jardim ele estava muito perigoso
Ele quer aprender Inglês
Quando nos ensinamos ele uma mez
Ele fala isso melhor que português.

Se você quer uma pintura difícil,
Pergunta para Alan, um rapaz tranquilo.

Refrão

(lies)Vinte e oito de setembro, quatro e meia da manha,
Chegamos aqui no bairro de Itapuã.
Uma equipe de omodara nos esperam com amor
Agora o trabalho no omodara começo
Estou aqui já faz um mês, Vocês me ajudaram a aprender português
Eu tenho grandes esperanças,
Por ensinar inglês a muitos crianças
Vocês me ensinarão muito mais
Todos vocês são muito legais.

(lies)Eu estou um poucinho nervosa, e sem inspiração
Mas estar aqui com vocês e muito bom
Eu gosto muito de OMODARA e de vocês,
Desde que eu os vi a primeira vez

(stefanie)Agora eu estou em Salvador Bahia
Acho legal desdo primeiro dia
Agora trabalho no projeto bonito
Em Itapuã, que e um bairro querido
Eu gosto de fazer atividades com crianças
Obrigada vocês por me dar experiências!

(judith)Eu me sinto muito bem aqui,
Uma nova vida que abri
Eu gosto muito da cultura brasileira,
Eu me sinto aqui já menos estrangeira
As vezes eu penso nas amigas da Bélgica
Mas eu sou sempre muito tranqüila
Tudo mundo aqui e muito desvelado
Eu sou quero dizer: Muito obrigado!

Refrão

OMODARA era o sonho de Lucia
Ela trabalhava noite e dia
Agora o projeto e muito bom
Ela usa mas, cabeça e coração
Ela já fez muito por nos
Antes, agora e depois.


GRUPO: Leleble
LETRA: Lies, Elke, Judith, Stefanie
COORDENACÃO: Daniel

Candomblé

Zaterdagavond hebben we iets geweldig indrukwekkend mogen zien en meemaken. We waren samen met Val uitgenodigd op een candombléfeest. Geen van ons wist wat te mogen verwachten...
Allemaal in lichte kleren, uit repsect voor de orixa's, de goden van de candomblé. Candomblé is een traditionele Afrikaanse religie die met de invoer van zwarte slaven Brazilië werd binnengebracht. Hoewel de slaven onderdrukt werden en verplicht werden het katholieke geloof te belijden, bleven ze hun candonblérituelen behouden. Ze gaven de Orixa's katholieke heiligennamen en alles was opgelost...
Vele Orixa's hebben nu een katholieke tegenhanger. Yansã is Sinte Barbara, Yemaja OLV Lichtmis... Pas sinds 2003 is er een wet die de gelijkheid en vrijheid van godsdienst voorschrijft. Candomblé is dus "relatief" aanvaard.
Het feest ging door in een Terreiro de Candomblé en was ter ere van de Yansã, de orixa van de Dona de Casa. Ik verwachtte een intieme en mystieke sfeer, maar we waren met heel wat genodigden en zelfs tijdens de ceremonie liepen de mensen af en aan. De familie trok foto's, we kregen snoepjes ... het leek een 'gewoon' verjaardagsfeest.
Eerst kwamen op de klanken van de trommels alle participanten binnen. Ze hadden alle leeftijden, jongelingen van mijn leeftijd, maar ook 70-80jarigen. Er was zelfs een klein meisje bij. Ze liepen, dansten in een kring, voor elke orixa was er een ander ritme, een ander lied en andere dansen. na verloop van tijd (omg. 2u) werd de muziek opzwepender, krachtiger. Alle deelnemers concentreerden zich meer en meer tot ze een voor een in trance gingen. OP dit moment namen e orixa's het lichaam van de participanten in. Gelaatsuitdrukkingen werden strakker, serieuzer, en de obsederende dansepassen veranderden in schokkende, bevende, kloppende en draaiende bewegingen.
Ma de eerste maal in trance was er een soort pauze. Daarna maakten de orixa's hun intrede. 11 mannen en vrouwen waren uitgerust in de kleren van "hun" orixa. Beeld je Griekse goden in, zo zagen ze er uit: rokken met goud bezet, pijl en boog of zwaarden in de hand.
De eerste maal hadden ze twee uur nodig om in trance te geraken, nu amper enkele minuten. De trance, de overgave of misschien wel "inname" ging zoveel verder. Deze beelden zal ik nooit vergeten. Eén jongen met een braaf gezichtje was veranderd in een soort 'slangenman'. Zijn aangezicht werd moordlusitg, en hij maakte sissende geluiden. De ander jankte als een wolf, nog een ander bromde als een beer...
Weer anderhalf uur verder was het allemaal voorbij, de orixa's verdwenen en iedereen was weer mens-geworden.

Het is een ervaring om nooit te vergeten. Geen enkele film of foto heb ik daar voor nodig, het is in mijn geheugen gegrift. Er blijven zovele vragen over orixa's, over trance... De menselijke geest is zo enorm sterk dat is zicht zo kan losmaken van het lichaam. Hoe kan een mens zich volledig overgeven? Wat doet trance met een mens en wat moet ie er voor doen om in trance te geraken?

In Bahia is er wellicht niemand die nog niets te maken had met candomblé. Er zijn ook zovele verschillende niveaus aan het praktiseren of geloven in candomblé. De meesten kennen hun orixa, ze kleden zich er soms naar (elke orixa heeft een kleur)... Het bijgeloof is ingeburgerd.
Maar ook God is markant aanwezig, in de vaak weerklinkende avondgroet bijvoorbeeld. Vai com Deus. Ga met God.